Gdy nastąpi zgon
W domu
Należy niezwłocznie powiadomić pogotowie ratunkowe lub lekarza rodzinnego, aby stwierdził zgon i wystawił kartę zgonu.
W szpitalu lub w hospicjum
Należy udać się na oddział, na którym nastąpił w celu otrzymania karty zgonu.
W innym miejscu
W przypadku, gdy zgon nastąpi w miejscu publicznym, na skutek wypadku, samobójstwa lub gdy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa, na miejsce zdarzenia przyjeżdza Policja i Prokurator. Zwłoki z miejsca zdarzenia przewożone są do prosektorium wyznaczonego przez Prokuraturę w celu przeprowadzenia sądowej sekcji zwłok. Istnieje możliwość, iż Prokurator wyda zgodę na pochówek bez przeprowadzania sekcji. Rodzina otrzyma kartę zgonu i zgodę na pochówek.
Gdy wydano kartę zgonu
Proszę powiadomić zakład usług pogrzebowych. Zakład przewiezie osobę zmarłą do domu pogrzebowego, w celu przechowania Jej w chłodni do dnia pogrzebu. Z kartą zgonu i dowodem osobistym osoby zmarłej należy udać sie do Urzędu Stanu Cywilnego w mieście, gdzie nastąpił zgon. Tam odbiorą Państwo akt zgonu.
Rozliczenie bezgotówkowe
Środki pieniężne na zorganizowanie pogrzebu zapewnia Skarb Państwa w formie tzw. zasiłku pogrzebowego. W takiej sytuacji przygotowanie pogrzebu odbywa sie bez pobierania gotówki, a Zakład zwraca wnioskodawcy różnicę pomiędzy kwotą zasiłku, a kosztem pogrzebu.
Pytania i odpowiedzi
1. Czy karta zgonu i akt zgonu to ten sam dokument?
Nie. Karta zgonu to pierwszy dokument sporządzany po śmierci, wypełniany przez lekarza, który potwierdza zgon. Na jej podstawie rodzina może dopiero zgłosić śmierć w Urzędzie Stanu Cywilnego.
Akt zgonu natomiast jest oficjalnym dokumentem urzędowym sporządzonym w USC, który potwierdza wpis o śmierci w rejestrze stanu cywilnego.
2. Co należy wziąć pod uwagę w przypadku pogrzebu z kremacją?
Do organizacji kremacji konieczne jest przedstawienie aktu zgonu oraz złożenie oświadczenia potwierdzającego wolę kremacji – własnego (jeśli było spisane wcześniej) lub od najbliższej rodziny.
Niezbędna jest również trumna przystosowana do spopielenia (bez lakierów i metalowych elementów) oraz zakup urny, w której zostaną złożone prochy po zakończonej kremacji.
3. Jakie dokumenty są potrzebne do organizacji pogrzebu?
Najczęściej wymagane są:
– akt zgonu,
– dokument tożsamości zmarłego oraz osoby organizującej pochówek,
– dokument potwierdzający prawo do grobu (jeśli dotyczy),
– ewentualne pełnomocnictwa, jeżeli zakład pogrzebowy ma załatwiać formalności w imieniu rodziny.
4. Kto może zgłosić zgon i odebrać akt zgonu?
Prawo do zgłoszenia zgonu mają osoby najbliższe – małżonek, dzieci, rodzice lub inni krewni.
5. Jak długo trwa załatwianie formalności pogrzebowych?
Zazwyczaj komplet wymaganych formalności można przygotować w ciągu jednego lub dwóch dni roboczych. Czas zależy głównie od godzin pracy urzędów oraz ustalenia terminu ceremonii.
6. Czy można przeprowadzić ekshumację i jakie są wymagania?
Ekshumacja jest możliwa, ale wyłącznie po otrzymaniu zgody właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej oraz po uzyskaniu akceptacji zarządcy cmentarza. Realizuje się ją tylko w wyznaczonym okresie roku (od 15 października do 15 kwietnia), a wniosek składają osoby uprawnione do grobu.
7. Czy można dokonać pochówku osoby niewierzącej lub innego wyznania na cmentarzu parafialnym?
W wielu parafiach jest to dopuszczalne, ale decyzja należy do zarządcy cmentarza. Zazwyczaj pochówek jest możliwy pod warunkiem przestrzegania regulaminu nekropolii i braku sprzeciwu ze strony parafii.
8. Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy i ile on wynosi?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje małżonkom, rodzicom (także adopcyjnym), dzieciom (także przysposobionym), wnukom oraz rodzeństwu osoby zmarłej. Jeżeli osobą organizującą pogrzeb jest osoba, która nie należy do bliskiej rodziny zmarłego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inna instytucja np. KRUS, WBE itp., zwraca udokumentowane koszty pogrzebu tylko do wysokości poniesionych kosztów, nie więcej niż kwota zasiłku. Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7 tysięcy złotych.
9. Czy możliwe jest zorganizowanie pogrzebu dla osoby, która nie miała prawa do zasiłku pogrzebowego?
Tak, pogrzeb można zorganizować również wtedy, gdy zmarły nie pobierał żadnych świadczeń i formalnie nie przysługuje mu zasiłek pogrzebowy. W takiej sytuacji o wsparcie może wystąpić bliski członek rodziny np. małżonek, dziecko, rodzic czy dziadkowie, pod warunkiem, że posiada własne świadczenie emerytalne, rentowe lub jest osobą zatrudnioną. Zakład pogrzebowy pomaga w przygotowaniu niezbędnej dokumentacji.